دسته بندی: غذاهای آماده , نان و غلات , شیرینی و شکلات
مونوپروپیلن گلیکول (MPG) که به طور معمول با نام پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol) شناخته میشود، یک ترکیب آلی با فرمول شیمیایی C3H8O2 است که به دلیل خواص شیمیایی و فیزیکی خاص خود، کاربردهای گستردهای در صنایع غذایی دارد.
ویژگیهای پروپیلن گلیکول
پروپیلن گلیکول یک مایع بیرنگ، بیبو، با طعم کمی شیرین و ویسکوزیته متوسط است. این ماده به دلیل خاصیت جذب رطوبت (هیگروسکوپیک)، حلالیت بالا در آب و الکل، و ایمنی نسبی برای مصرف انسانی، در صنایع غذایی بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA) پروپیلن گلیکول را به عنوان یک افزودنی غذایی ایمن (GRAS - Generally Recognized As Safe) تأیید کردهاند، مشروط بر اینکه در مقادیر مجاز استفاده شود.
کاربردهای پروپیلن گلیکول در صنایع غذایی رطوبتدهنده (Humectant): پروپیلن گلیکول به دلیل خاصیت هیگروسکوپیک، رطوبت را در محصولات غذایی حفظ میکند. این ویژگی در محصولاتی مانند کیکها، کلوچهها، شیرینیها و مارشمالو باعث حفظ نرمی و تازگی محصول در طول زمان میشود. حلال برای طعمدهندهها و رنگها: این ماده به عنوان یک حلال برای افزودنیهای غذایی مانند اسانسها، طعمدهندهها و رنگهای خوراکی استفاده میشود. پروپیلن گلیکول به توزیع یکنواخت این افزودنیها در محصول کمک میکند، بهویژه در نوشیدنیها، دسرها و محصولات لبنی.تثبیتکننده و امولسیفایر: در محصولاتی مانند بستنی، خامه و سسها، پروپیلن گلیکول به تثبیت امولسیونها و جلوگیری از جدایش فازها کمک میکند. این ماده میتواند بافت محصول را بهبود بخشیده و از تشکیل کریستالهای یخ در محصولات منجمد جلوگیری کند.عامل ضدمیکروبی: پروپیلن گلیکول در برخی محصولات غذایی به عنوان یک عامل ضدمیکروبی ملایم عمل میکند و میتواند رشد میکروبها و کپکها را کاهش دهد، که این امر به افزایش ماندگاری محصول کمک میکند.جایگزین در محصولات کمکالری یا بدون الکل:در نوشیدنیهای کمکالری یا محصولات غذایی خاص، پروپیلن گلیکول به عنوان جایگزینی برای قند یا الکل استفاده میشود تا حس دهانی (mouthfeel) و شیرینی ملایمی ایجاد کند.
ایمنی و محدودیتها
طبق ارزیابیهای علمی، پروپیلن گلیکول در مقادیر مجاز (به طور معمول تا 25 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن در روز، بر اساس استانداردهای EFSA) ایمن است. با این حال، مصرف بیش از حد ممکن است در برخی افراد حساس باعث واکنشهای خفیف مانند تحریک گوارشی شود. این ماده به طور گسترده در کبد متابولیزه شده و به صورت دیاکسید کربن و آب دفع میشود.